تبلیغات
و خداوند زمین را برایتان جایگاه امن و آرامش قرار داد
و خداوند زمین را برایتان جایگاه امن و آرامش قرار داد
Lets get green 
قالب وبلاگ
نویسندگان

http://www.ncbi.ie/files/images/Eye-anatomy1.jpg

S.Rاین واقعیت که چشم از یکی از مهم ترین اعضای بدن هستش شکی نیست و در واقع یکی از مهم تربن پل های ارتباطی با جهان اطراف هستش

كار اصلی چشم آن است كه نورهایی را كه از خارج دریافت می كند طوری روی پرده شبكیه متمركز كند كه تصویر دقیقی از شیء مورد نظر روی پرده شبكیه ایجاد شود. شبكیه این تصاویر را به صورت پیام های عصبی به مغز ارسال می كند و این پیام ها در مغز تفسیر می شوند. بنابراین برای واضح دیدن، قبل از هرچیز لازم است كه نور به طور دقیق روی پرده شبكیه متمركز شود.

ساختمان چشم شبیه یك كره است. در قسمت جلوی این كره یك پنجره شفاف به نام قرنیه وجود دارد. نور از محیط خارج وارد قرنیه شده پس از عبور از مردمك به عدسی می رسد. عدسی نور را به صورت دقیق روی شبكیه متمركز می كند تا تصویر واضحی بر روی شبكیه ایجاد شود.

برای آنكه اشیاء به صورت دقیق و واضح دیده شوند لازم است مسیری كه نور در چشم طی می كند شفاف باشد و قرنیه و عدسی نور را درست روی شبكیه متمركز كنند.

● پلك

وقتی جسم نوك تیزی به چشم ما نزدیك می شود ما بی اختیار پلك ها را می بندیم. پلك ها در حقیقت ساختمان های تمایز یافته ای از جنس پوست و عضلات زیر پوستی هستند كه وظیفه محافظت از چشم ها را بر عهده دارند. مژه ها مثل یك صافی از ورود گرد و غبار و ذرات مختلف به داخل چشم جلوگیری می كنند. خود پلك ها دو وظیفه مهم دارند: اول آنكه مثل یك دیوار دفاعی جلوی قسمت عمده ای از كره چشم را می گیرند و از كره چشم محافظت می كنند، دوم آنكه پلك ها هر ۵ تا ۱۰ ثانیه یك بار باز و بسته می شوند كه این امر به شسته شدن میكروب ها و ذرات خارجی از سطح چشم كمك می كنند و در حقیقت سطح چشم را جارو می كند. به علاوه باز و بسته شدن پلك ها به توزیع یكنواخت اشك بر روی كره چشم كمك می كند.

● ملتحمه

ملتحمه یك لایه شفاف محافظ است كه سطح داخلی پلك ها و روی سفیدی كره چشم را می پوشاند. در ملتحمه رگ های خونی و گلبول های سفید به مقدار زیادی وجود دارد. این رگ ها و سلول های دفاعی تا حد زیادی از ورود میكروب ها و عوامل بیماری زا به قسمت های عمقی چشم جلوگیری می كند. به علاوه ترشحات ملتحمه سطح چشم را نرم و مرطوب نگه می دارد و در حقیقت سطح چشم را روغنكاری می كند كه این امر باعث آسان تر شدن حركات چشم در جهات مختلف می شود.

● قرنیه

قرنیه قسمت شفاف جلوی كره چشم است كه از پشت آن ساختمان های داخلی تر كره چشم مثل عنبیه و مردمك دیده می شود. قرنیه چشم را می توان به شیشه پنجره تشبیه كرد. همانطور كه اگر شیشه پنجره كثیف باشد اشیاء بیرون تار دیده می شوند، اگر بر روی قرنیه كسی لكه یا كدورتی وجود داشته باشد فرد اشیاء را تار می بیند. به علاوه همانطور كه از پشت یك شیشه موجدار یا مشجر اشیاء كج و كوله و ناصاف دیده می شوند. در صورتی كه سطح قرنیه ناهموار باشد اشیاء ناصاف و تار دیده می شوند.

البته قرنیه انسان یك تفاوت مهم با شیشه پنجره دارد و آن هم اینكه شیشه پنجره یك سطح صاف است در حالیكه قرنیه بخشی از یك كره است. این ساختمان كروی باعث می شود كه قرنیه چشم مثل یك ذره بین عمل كند و نورهایی را كه از محیط خارج وارد كره چشم می شوند به صورت پرتوهای همگرا درآورد كه تصویر واضحی روی شبكیه ایجاد كنند. البته در همه افراد این امر به صورت دقیق اتفاقی نمی افتد. مثلاً اگر انحنای قرنیه كسی بیشتر از حد طبیعی باشد تصاویر به جای آنكه روی پرده شبكیه بیفتد در جلوی پرده شبكیه تشكیل می شود. چنین فردی نزدیك بین (میوپ) است. همچنین اگر انحنای قرنیه كسی كمتر از حد طبیعی باشد تصاویر به جای آنكه روی پرده شبكیه بیفتند در پشت آن تشكیل می شوند. چنین فردی دوربین (هیپروپ) است. به طوری كه می بینیم قرنیه افراد نقش مهمی در تعیین دوربینی یا نزدیك بینی یا شماره چشم افراد دارد. به همین علت اكثر روش های جراحی برای اصلاح دید و شماره عینك روی این بخش از چشم انجام می گیرد. مثلاً در روش های لیزر (PRK)، لیزیك(LASIK)، لازك(LASEK) و جراحی با تیغه الماس (RK) مقدار انحنای قرنیه تغییر می كند و شماره چشم فرد اصلاح می شود. همچنین استفاده از لنز تماسی (كنتاكت لنز) كمك می كند كه انحنای قرنیه فرد موقتاً به اندازه مطلوب برسد و دید فرد اصلاح شود.

● عنبیه و مردمك

عنبیه بخش رنگی پشت قرنیه است كه رنگ چشم افراد را تعیین می كند. رنگ این بخش در چشم افراد مختلف متفاوت است و از آبی و سبز تا عسلی و قهوه ای تغییر می كند. در وسط عنبیه سوراخی به نام مردمك وجود دارد كه مقدار نور وارد شده به چشم را تنظیم می كند. كار مردمك مثل پرده ای است كه پشت پنجره آویزان شده و نور ورودی به اتاق را كم و زیاد می كند. همانطور كه وقتی نور خارج شدید و زیاد باشد، پرده را می بندیم تا نور كمتری به اتاق وارد شود، وقتی چشم در محیط پر نور قرار می گیرد مردمك تنگ می شود تا مقدار نور كمتری وارد چشم شود. به همین صورت وقتی چشم در محیط كم نور قرار می گیرد مردمك گشاد می شود تا نور بیشتری وارد چشم شود.

آناتومی بقیه اعضای چشم در ادامه قرار داره و همچنین توضیحات عمل لیزیک

● اتاق قدامی

اتاق قدامی فضای كوچكی است كه بین قرنیه و عنبیه قرار دارد. در این فضا مایعی به نام زلالیه جریان دارد كه به شستشو و تغذیه بافت های داخل چشم كمك می كند. همانطور كه در یك استخر برای پاك ماندن استخر مرتباً مقداری آب خارج می شود و به جای آن آب تصفیه شده وارد می شود، در چشم هم مرتباً مقداری از مایع زلالیه خارج می شود و مایع زلالیه جدیدی كه در چشم تولید شده است جایگزین آن می شود. اگر به هر دلیلی تعادل بین تولید و خروج این مایع به هم بخورد مقدار مایع زلالیه در چشم افزایش پیدا می كند و فشار داخل كره چشم از حد طبیعی بیشتر می شود. (مقدار طبیعی فشار چشم در افراد بالغ بین ۱۰ تا ۲۱ میلی متر جیوه است). بالا رفتن فشار چشم به پرده شبكیه و عصب بینایی آسیب می زند و باعث بیماری آب سیاه یا گلوكوم می شود.

● عدسی

عدسی یك ساختمان شفاف در پشت عنبیه است كه در متمركز كردن دقیق پرتوهای نور بر روی شبكیه به قرنیه كمك می كند. ضخامت عدسی چشم در شرایط مختلف تغییر می كند و بسته به آنكه شیء مورد نظر در چه فاصله ای از فرد قرار داشته باشد ضخامت عدسی كم و زیاد می شود. بنابراین فرد می تواند اشیاء را در فواصل مختلف (از بی نهایت تا حدود ۲۰ سانتی متری و گاهی نزدیك تر) به طور واضح ببیند. هرچه سن افراد بیشتر می شود قدرت تغییر شكل عدسی كمتر می شود به طوری كه در حدود سن ۴۰ سالگی قدرت تغییر شكل عدسی آنقدر كم می شود كه اكثر افراد برای دیدن اشیاء نزدیك و انجام كارهایی مثل مطالعه و خیاطی به عینك كمكی برای دید نزدیك (عینك مطالعه) نیاز پیدا می كنند. این همان حالتی است كه به آن پیر چشمی گفته می شود.

با گذشت سن علاوه بر آنكه قدرت تغییر شكل عدسی كم می شود میزان شفافیت عدسی هم كم می شود. گاهی كدورت عدسی آنقدر زیاد می شود كه مثل پرده ای دید فرد را تار می كند. این كدورت عدسی را اصطلاحاً آب مروارید یا كاتاراكت می گویند.

● زجاجیه

زجاجیه مایع ژله مانند شفافی است كه داخل كره چشم را پر می كند و به آن شكل می دهد.. زجاجیه از پشت عدسی تا روی پرده شبكیه وجود دارد.. با گذشت سن ساختمان ژله مانند زجاجیه تغییر می كند و در بعضی جاها حالت آبكی پیدا می كند. در این حال بعضی قسمت های زجاجیه شفافیت خود را از دست می دهد و سایه ای روی پرده شبكیه می اندازد كه فرد آن را به صورت اجسام شناور كوچكی می بیند كه مثل مگس در میدان بینایی بالا و پایین می روند. این حالت اصطلاحاً مگس پران گفته می شود.

● شبكیه

شبكیه یك پرده نازك حساس به نور (شبیه فیلم عكاسی) است كه در عقب كره چشم قرار دارد. پرتوهای نوری كه به شبكیه برخورد می كنند به پیام های عصبی تبدیل می شوند كه از طریق عصب بینایی به مغز منتقل می شوند و در مغز تفسیر می شوند.

در شبكیه انسان انواع مختلفی از سلول های گیرنده نوری وجود دارد كه میزان حساسیت آن ها به نور متفاوت است. گیرنده های نوری استوانه ای بیشتر برای دید در محیط های تاریك به كار می روند. گیرنده های مخروطی برای تشخیص رنگ و جزئیات ظریف تمایز یافته اند. ترتیب قرار گیری این سلول ها در شبكیه طوری است كه در ناحیه مركزی شبكیه (ماكولا) تعداد گیرنده های مخروطی بیشتر است. بنابراین وقتی فردی به صورت مستقیم به شیئی نگاه می كند تصویر آن شیء مستقیماً روی ماكولا در جایی می افتد كه تعداد سلول های مخروطی بیشتر است و در نتیجه شیء با وضوح بیشتری مشاهده می شود.

● مشیمیه

مشیمیه پرده نازك سیاه رنگی است كه دور شبكیه را احاطه كرده است. این پرده تعداد زیادی رگ های خونی دارد كه مواد غذایی را به بخش هایی از شبكیه می رساند. به علاوه سلول های این لایه حاوی تعداد زیادی رنگ دانه سیاه ملانین است كه رنگ سیاهی به این بخش از چشم می دهد. وجود رنگ سیاه مانع از انعكاس نورهای اضافی در داخل كره چشم می شود و به تشكیل تصویر واضحتر كمك می كند.

● صلبیه

صلبیه بخش سفید رنگ نسبتاً محكمی است كه دورتا دور كره چشم به جز قرنیه را می پوشاند و از ساختمان های داخل كره چشم محافظت می كند. این بخش از چشم اثر مستقیمی در فرایند بینایی ندارد و در واقع مثل یك اسكلت خارجی از كره چشم محافظت می كند.

● عصب بینایی

عصب بینایی كه رابط كره چشم و مغز می باشد از عقب كره چشم خارج می شود و از طریق سوراخی در استخوان پروانه ای جمجمه به مغز می رسد. این عصب پیام های بینایی را به مغز ارسال می كند و این پیام ها در مغز تفسیر می شوند.

● عضلات چشم

برای آنكه ما بتوانیم اشیاء را در جهات مختلف ببینیم لازم است بتوانیم چشم را در جهات مختلف بالا، پایین، چپ و راست بچرخانیم. حركات كره چشم در هر چشم به وسیله ۶ عضله كوچك كه به اطراف كره چشم می چسبد كنترل می شود. بیماری این عضلات و یا عدم هماهنگی آن ها می تواند به انحراف چشم یا لوچی منجر شود.


لیزیك (LASIK)

 

تاریخچه:
در سال 1991 دكتر یوناس پالیكاریس در هراكلیون كرت (یونان) اولین كسی بود كه با استفاده از دستگاه میكروكراتوم لایه نازكی از قرنیه را برداشت و سپس با استفاده از لیزر اكسایمر بخشی از بافت قرنیه را تراش داد. با ابداع لیزیك این عمل به سرعت عمومیت یافت و در بسیاری از مراكز جایگزین سایر روشها مانند RK (برش قرنیه) و PRK (لیزر) گردید، گرچه امروزه این روش ها هر كدام كاربردهای خاص خود را نیز دارند.

ایجاد یک لایه نازک یا فلپ در لیزیک اصلاح عیب انکساری با استفاده از لیزر اکسایمر در لیزیک

برگرداندن لایه نازک یا فلپ در مرحله انتهائی لیزیک

مرحله اول:
ایجاد لایه نازك یا فلپ (Flap)

 

مرحله دوم:
با استفاده از لیزر اكسایمر، عیب انكساری اصلاح می شود

مرحله سوم:
لایه نازك به جای خود برگردانده می شود

تكنیك عمل:
در عمل لیزیك دو عمل با هم تركیب میشوند تا عیب انكساری اصلاح شود. نخست با استفاده از یك وسیله اتوماتیك بنام میكروكراتوم لایه نازكی از قرنیه برداشته می‏شود. وجود این لایه نازك اجازه بهبود سریع دید و كاهش ناراحتی‏های پس از عمل را می‏دهد. امروزه از انواعی از لیزر جهت برداشتن این لایه هم استفاده می شود.
سپس با استفاده از لیزر اكسایمر كه با كنترل كامپیوتر صورت میگیرد قرنیه تراش داده میشود و به این ترتیب عیب انكساری اصلاح می‏گردد. لیزر اكسایمر از جنس نور ماورای بنفش می‏باشد و همان لیزری است كه در عمل پی.آر.كی (لیزر) مورد استفاده قرار می‏گیرد. لایه نازك محافظ پس از تراش قرنیه به جای اولیه خود باز گردانده ‏شده، بدون اینكه نیاز به بخیه باشد پس از چند دقیقه در محل خود چسبیده و محكم می‏شود، بنابراین به پانسمان هم نیازی نیست.
كل زمان این عمل برای هر چشم كمتر از 10 دقیقه میباشد و بیمار ضمن عمل احساس درد نمی‏كند. بهبود دید سریع بوده و با درد كم یا بدون درد همراه می‏باشد. قطره‏های چشمی پس از عمل فقط برای یك هفته استفاده می‏شود. لیزیك یك روش موثر برای اصلاح نزدیك‏ بینی‏های متوسط و شدید است. از نظر كارایی می‏توان لیزیك را موفق‏ترین روش اصلاح عیب انكساری دانست. همچنین آستیگماتیسم‏های همراه با نزدیك‏بینی نیز با این روش اصلاح می‏گردند. این عمل برای درمان دوربینی و آستیگماتیسم همراه با آن كاربرد دارد. میزان موفقیت در این نوع عیب انكساری كمتر می‏باشد.

نتایج:
تقریبا هركسی كه تحت عمل جراحی قرار میگیرد میخواهد بداند كه شانس بدست آوردن نتیجه رضایت بخش چقدر است. برای نزدیك‏بینی كم و متوسط (تا 7- دیوپتر) در حدود 95% بیماران دید بدون عینك 10/5 تا 10/6 یا بیشتر را به دست می‏آوردند و 85% شانس دید بدون عینك 10/8 تا 10/9 یا بهتر را دارند. این بدان معناست كه وابستگی افراد به میزان بسیار زیادی به عینك كم شده اما ممكن است برای انجام كارهای دقیق‏تر چشمی مانند رانندگی، علی‏الخصوص در شب به یك عینك با شماره كم نیاز داشته باشند.
برای میوپی بالا (بالای 7- دیوپتر) در حدود 85% بیماران دید بدون عینك10/5 تا 10/6 یا بهتر و 70% دید بدون عینك 10/8 تا 10/9 یا بهتر بدست می‏ آورند.

مزایا:

  • بهبود سریع : اغلب بیماران پس از یك یا دو روز می‏توانند به فعالیت‏های روزمره باز گردند. غالبا درد وجود ندارد و بعد از 24 ساعت دید مفیدی ایجاد می‏شود. در آر.كی. (برش قرنیه) و پی.آر.كی. (لیزر) ناراحتی‏ها بیشتر است.
  • تصحیح طیف وسیعی از میوپی: با استفاده از لیزیك حدود 12 دیوپتر نزدیك‏بینی را می‏توان بخوبی اصلاح كرد. در حالیكه استفاده از پی.آركی. (لیزر) برای نمره بالا (بیش از 7 دیوپتر) می‏تواند منجر به كدورت قرنیه، كاهش دید و بازگشت بخشی از نمره چشم شود. همچنین عمل آر.كی. (برش قرنیه) معمولا قادر به اصلاح بیش از 5 تا 6 دیوپتر نیست.
  • قابلیت تكرار: در مورد تصحیح كمتر از حد با عمل لیزیك، میتوان با بلند كردن لایه نازكی كه در طی عمل اول ایجاد شده و لیزر مجدد، این عمل را تكرار كرد. بهبودی مانند عمل اول سریع است.
  • پایداری طولانی مدت اثر عمل: اغلب مطالعات نشان می‏دهد كه در عرض 6-3 ماه نمره چشم ثابت می‏شود، چرا كه پس از این مدت تغییر ناچیزی در ساختمان قرنیه و ترمیم متعاقب آن ایجاد می‏شود.
  • حفظ ساختمان طبیعی قرنیه: لایه نازك برداشته شده بعد از چند روز كاملا محكم می‏گردد، به شكلی كه با پلك ‏زدن یا مالش چشم جابجا نمی ‏شود. در عمل لیزیك بر خلاف عمل آر.كی. یا برش قرنیه، استحكام قرنیه و مقاومت آن در مقابل ضربه كاهش نمی‏یابد‏‏.
  • عدم ایجاد كدورت: بر خلاف پی.آر.كی. (لیزر) كه در نمره‏های بالا احتمال كدورت قرنیه در آن وجود دارد، در عمل لیزیك هیچگونه كدورتی در قرنیه ایجاد نمی‏شود.
  • عدم نیاز به استفاده طولانی مدت از قطره‏های چشمی: در عمل لیزیك بر خلاف پی.آر.كی. نیازی به كنترل ترمیم زخم با استفاده از قطره‏های استروییدی نیست. بیماران لیزیك معمولا بیش از یك هفته به دارو نیاز ندارند.

معایب:

  • عمل لیزیك نیازمند جراح ماهر است. بخاطر پیچیدگی عمل، تجربه كافی برای حصول نتیجه مناسب لازم است. چشم پزشكان نور به عنوان پیشگامان این عمل در ایران، هزاران عمل لیزیك را با نتایج عالی انجام داده‏اند و در این زمینه ایران از جمله كشورهایی است كه تجربه بسیار زیادی دارد.
  • قیمت وسایل گران است. قیمت دستگاه لیزر و وسایل مورد نیاز 400 میلیون تومان و هزینه نگهداری سالانه آن حدودا 50 تا 100 میلیون تومان است. با تغییرات سریع تكنولوژی، لیزرها را بایستی اغلب به روز كرد و تمامی این هزینه به بیمارستان یا مراكز درمانی تحمیل خواهد شد.

عوارض:
همانند هر روش جراحی در لیزیك نیز عوارضی ممكن است ایجاد شود كه شامل تصحیح كمتر از حد، تصحیح بیش از حد و كاهش بهترین دید می‏باشند. تصحیح كمتر از حد هنگامی ایجاد می‏شود كه بافت كافی برای اصلاح كامل دید برداشته نشود و تصحیح بیش از حد وقتی اتفاق می افتد كه بافت بیشتری برداشت شده است. تصحیح كمتر از حد را می‏توان در عمل جراحی مجدد اصلاح كرد ولی درمان تصحیح بیش از حد مشكل‏تر می‏باشد. در هنگام برداشتن لایه نازك از قرنیه توسط میكروكراتوم ممكن است مشكلاتی ایجاد شود كه شامل عدم توانایی در ایجاد لایه به اندازه، ضخامت و یا شكل مناسب، جابجایی لایه پس از عمل و عفونت می‏باشد. به جز عفونت سایر عوارض لایه معمولا بدون اینكه برای دید بیمار مشكلی ایجاد كنند درمان می‏شوند. احتمال عفونت یك در 5 هزار است كه بسیار كمتر از میزان وقوع آن در لنزهای تماسی می‏باشد و بر خلاف آن كه در تمام مدت استفاده از لنز تماسی چشم در معرض عفونت قرار دارد در این عمل احتمال وقوع آن محدود به همان 1 تا 4 هفته نخست بعد از عمل می‏گردد.

اگرچه پس از عمل، عیب انكساری اصلاح می‏شود و دید خوبی بدست می‏آید، اما بعضی بیماران بعد از عمل لیزیك یك یا چند مورد از عوارض زیر را كم و بیش تجربه می‏كنند.

  • دیدن هاله یا سایه در كنار تصویر و اعوجاج مختصر در چند ماه اول شایع است، ولی این عوارض بندرت در فعالیت‏های معمول ایجاد مشكل می‏كند. عمده این مشكلات بتدریج در 1 تا 3 ماه اول بعداز عمل خود به بخود از بین می‏روند.
  • میوپی در شب: چون در این عمل فقط بخش مركزی قرنیه تغییر شكل پیدا می‏كند، در هنگام باز شدن مردمك در شب نور از محیط قرنیه كه تغییر شكلی پیدا نكرده است، وارد چشم می‏شود و ایجاد نزدیك‏بینی می‏كند. حتی اگر در روز دید عالی وجود داشته باشد، در شب ممكن است برای دید كامل احتیاج به عینك مختصری باشد.
  • خشكی چشم: در روند ترمیم پس از عمل لیزیك ممكن است بیمار احساس خشكی چشم كرده و به قطره اشك مصنوعی برای تسكین موقت نیاز داشته باشد.
  • ناراحتی و درد: در لیزیك اغلب محدود به شش تا 24 ساعت اول پس از عمل است و براحتی با مسكن ها رفع می‏شود. در این مدت چشم بصورت موقت به نور خورشید حساس‏تر می‏شود.
  • در 4 تا 6 هفته نخست بعد از عمل كیفیت دید علی الخصوص دید نزدیك افت می‏كند كه به تدریج و بصورت خود بخودی بهبود می‏یابد. مشكلات دید نزدیك در افرادی كه در سنین پیرچشمی قرار دارند و تحت عمل قرار می‏گیرند بیشتر نمود دارد و همانطور كه قبلا اشاره گردید، این افراد پس از عمل نیاز به عینك مطالعه خواهند داشت.

http://www.blundelloptometry.com/images/eye_diagram.gif

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8e/Eye_orbit_anatomy_superior.jpg/456px-Eye_orbit_anatomy_superior.jpg

http://artificialeyeclinic.com/images/anatomy_luce1.jpg

http://www.med-ars.it/eye/eye.jpg

http://www.fallingpixel.com/products/15717/mains/000-3d-model-eye_01.jpg

http://www.retinaaustralia.com.au/images/eye6.gif

http://www.phys.ufl.edu/~avery/course/3400/vision/eye_human_detail.gif

http://www.aapos.org/client_data/files/196_anatomy1.gif

http://www.lowchensaustralia.com/health/eyesanatomy.gif



طبقه بندی: بدن، 
برچسب ها: آناتومی چشم، ساختمان چشم، چشم،  
[ دوشنبه 11 مرداد 1389 ] [ 06:27 ب.ظ ] [ S.R ]
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ


سلام دوستان منS.R (صالح رئوفی)
این وبلاگ نگاهی صمیمانه و رنگی به درست زیست شناسی دارد.
ز ی س ت یعنی زندگی, درسی که پرده اسرار را می گشاید.چه لذت بخش است که بدونی در پس هر نفسی چه چیزی نهفته است.وبلاگ ما وبلاگی است برای همه در هر رشته ای و در ستایش زیست شناسی.

آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب

  • آسمان
  • بک لینک
  • ویندوز سون